Ahıska Türkleri Acı yılları anlattı

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) tarafından 74 yıl önce vatanlarından sürülen Ahıska Türkleri, anavatanlarına dönecekleri günü bekliyor.

Başkan Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla, ilk kafilesi 25 Aralık 2015'te Ukrayna'dan getirilen Ahıska Türkü aileler, Türkiye'de, geride bıraktıkları acı dolu sürgün günlerinin izlerini silmeye çalışıyor. Erzincan'ın Üzümlü ilçesine yerleştirilen 1937 Ahıska Türkü, kendilerine verilen evlerde yaşamlarını sürdürüyor.

Sürgün sırasında 7 yaşında olduğunu ifade eden 80 yaşındaki 5 çocuk annesi Hayriye Agali, Sovyet kuvvetlerinin 1944 yılında köylerine geldiğini ve ne olduğunu anlamadan, erkekleri çağırıp kendilerine iki saat içerisinde köyü terk etmeleri yönünde dayatma yaptıklarını aktardı.

Gece yarısı evlerinden çıkarılarak askeri araçlarla taşındıktan sonra bir yük treninin vagonlarına 5-6 aile olarak bindirildiklerini söyleyen Agali, şöyle konuştu:

"Annem torbalara un, pirinç doldurdu ki götürelim yanımızda. Küçükbaş hayvanımız çoktu. Babam bir koyunu kesip götürmek için çıkardı. Askerler tüfeklerle geldi 'kesme bırak niye kesiyorsun' dediler. Babam 'çocuklarım ne yesin, nereye gidiyorum bilmiyoruz' diye cevapladı. Babam bir şekilde koyunu kesip içini temizleyip çuvalın içine koydu. Bize çıkacağımız söylendi, bir sürü askeri araba geldi arkalarına bindik. Ahıska'da trene doldurdular bizleri. 5-6 aile bir vagona doldurdular ve sürdüler bizi oradan. Biz nereye gittiğimizi ve kaç gün gideceğimizi bilmiyoruz."

"Tren durunca askerler gelip içini dolaşıyordu, ölüleri alıp gidiyorlardı. Özbekistan'a götürdüler bizi, orada bize bir ev verdiler içine girdik. Evlerin içinde otların üzerine çadırlar serip yatıyorduk. Ot kavurup yiyorduk." diyen Agali, yiyecek bulmakta zorlandıklarını, kaldıklarını evlerin de sağlıksız olduğunu, bundan dolayı babasının hastalanarak vefat ettiğini söyledi.

Hayriye Agali, "Babam geldi orada hastalandı, aç susuz öldü. Aç kaldık, yokluk çektik. Oradan oraya gittik, hiçbir yerde iyi bir yuva bulamadık." dedi.

Türkiye'ye geldiği için mutlu olduğunu belirten Agali, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a kendilerine kol kanat gerdiği için teşekkür ederek, "Çok zorluk çektik, çok cezalar gördük, Allah ömür verdi, ölmedik ama iyi güne de kalmadık. Türkiye'den çok razıyım, buradan çok dua ediyorum. Allah bozmasın hükümetimizi. Çok güzel evler verdiler, içerisinde her şey var, yatıyoruz. Allah razı olsun, çok razıyım." ifadelerini kullandı.

93 yaşındaki Ahıska Türkü Köşeli Rical ise 1944 yılının ekim ayında her köye ve eve askerlerin geldiğini ve giriş çıkış yapmalarına izin vermediklerini ifade ederek, kendilerine iki saatlik bir süre verildiğini söyledi.

"Bizim köyün altında Ermeni köyü vardı, oradan askeri arabalar geldi. Bizi alıp köyün altındaki tarlaya indirdiler. Gece köye gitmemize izin vermediler. Gece o tarlanın içinde yattık. Sonra tüm köylüleri toplayıp vagonlara bindirdiler. İki ay yol gittik, çok zorluk çektik, çok gurbetlik çektik. Tanımadığımız 4-5 aile ile vagona koydular bizi. Vagonları Özbekistan, Kazakistan, Kırgızistan'a bölüp dağıttılar."

Zorlu bir sürgün yolculuğunun ardından Özbekistan'a ulaştıklarını belirten Rical, Özbekistan'ın fakir bir yer olduğunu fark ettiklerini, tarlalarda çalışanlara yevmiye verildiğini, tıpkı diğer sürgün edilenler gibi Özbekistan'da da açlıktan ölenler olduğunu kaydetti.

Türkiye'den çok memnun olduklarını, artık bir yere gitmeyeceklerini söyleyen Rical, "Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'dan Allah razı olsun, bize sahip çıktı. Getirdi bizi buraya vatanımıza, daha da bir yere gitmeyiz artık. İçinde bulunduğumuz evler çok güzel, çok memnunuz. Böyle evleri Özbekistan'da da görmedik Ukrayna'da da. Biz de Türküz, vatanımıza geldik, çok mutluyuz. Artık buradan başka bir yere gitmeyiz." diye konuştu.

Özbekistan'da doğup 30 yıl sonra Ukrayna'ya giden, ardından da Türkiye'ye geldiğini söyleyen Niyazi Mustafa da, dedesinin ve babasının tren vagonlarına konularak sürgün edildiğini, yıllarca Özbekistan'da misafir gibi yaşadıklarını söyledi.

Mustafa, "Ukrayna'ya geldik orada da çok sıkıntılar çektik. Sonra savaşlar başladı. Sağolsun Türkiye bize sahip çıktı, bizi vatanımıza getirdi. Son olarak ölecek yerimizi, toprağımızı bulduk. Cumhurbaşkanımızın talimatıyla bize sahip çıkıp Ukrayna'dan getirdiler bizi buraya, ev verdiler. Yardım ediliyor, iş verdiler. Çocuklar okullarda öğrenim görüyorlar, Türkçe eğitim alıyorlar Rusça eğitim almıyorlar." ifadelerini kullandı.

Dünya Ahıska Türkleri Birliği Erzincan Temsilcisi Vahit Mirza da kendilerinin sürgünü yaşamadıklarını ancak büyüklerden dinlediklerini, acı, zulüm dolu hikayelerle büyüdüklerini ifade ederek, şunları söyledi:

"Hayvan vagonlarında aylarca kış soğuğunda ölümler olmuş, açlık olmuş, çok zorluklar çekmişler. Allah bize nasip etti, Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın talimatıyla 25 Aralık 2015 tarihinde ilk kafile Türkiye'ye Erzincan'a geldi. Şu anda Üzümlü ilçesinde 195 aile ikamet etmekte. İŞKUR projelerinde her aileden birer kişi çalışmakta. Evlerimiz çok güzel, iğneden ipliğe içerisinde her şey mevcut. Bizim artık son durağımız öleceğimiz yer de burası kalacağımız yer de burası."

Gürcistan'ın Türkiye sınırında yer alan Ahıska, 1828-1829 Osmanlı-Rus savaşının ardından imzalanan antlaşmayla Rusya'ya bırakıldı. Bölge, 1. Dünya Savaşı'ndan sonra Sovyetler Birliği sınırları içinde kalan Gürcistan'a bağlandı.

Bu dönem, SSCB içindeki tüm Türk ve Müslüman topluluklar gibi Ahıska Türkleri için de acıların başlangıcı oldu. Ruslar adına 2. Dünya Savaşı'na katılan Ahıskalı Türkler, savaş bitip evlerine döndüklerinde inanamadıkları bir manzarayla karşılaştı.

Ahıska'da yaşayan 86 bin Türk ve Müslüman, dönemin SSCB Lideri Josef Stalin'in kararıyla birkaç saat içinde Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'a sürüldü. Trenlere doldurulan Ahıskalı Türklerin tüm eşyaları geride kaldı.

Vagonlara üst üste bindirilen Ahıskalıların zorunlu yolculuğu bir aydan fazla sürdü. Gönderildikleri yere vardıklarında, yaklaşık 20 bin Ahıska Türkü, açlık, soğuk ve hastalık nedenleriyle hayatını kaybetmişti.

Hayatta kalanları ise çok ağır şartlarda idame etmeleri gereken bir yaşam bekliyordu.

Sovyet yönetimi,  Ahıskalıları, kadın, yaşlı, çocuk ayrımı yapmadan en ağır işlerde kullanmak üzere çalışma kamplarına adı.

Ahıska Türklerinin şehirlere yerleşmeleri yasaklandı. Bulundukları yerlerden izin almadan ayrılmaları kurallara aykırıyken, kuralı ihlal eden Ahıskalılar, yakınlarıyla birlikte Sibirya'ya 25 yıllık sürgüne gönderilerek cezalandırıldı.

Açlık, salgın ve bulaşıcı hastalıklar nedeniyle 30 bin Ahıskalı daha Orta Asya'nın çeşitli bölgelerinde hayatını kaybetti.

Stalin yönetimi, sürgünün gerekçesini, "Tüm erkekleri Ruslarla cephede olan Ahıska Türklerinin, 2. Dünya Savaşı'nda Nazilerle iş birliği yapması" olarak açıkladı.

Ancak SSCB'nin dağılmasıyla, gerçek amaç ortaya çıktı. Sovyet kayıtlarına göre, Kırım ve Ahıska Türklerinin sürgünü, Karadeniz çevresini Türklerden temizlemek amacıyla yapıldı.

Bugün Ahıska Türklerinin anavatanlarında yaklaşık 20 bin kişi yaşasa da bunların çok küçük bir bölümü Türklerden oluşuyor. Ahıskalı Türklerin çok büyük bir bölümü zorunlu sürgün edildikleri yerlerde veya daha sonra göçtükleri ülkelerde yaşamlarını sürdürüyor.

Uluslararası kuruluşların raporlarına ve çeşitli kaynaklara göre, bugün 450 bin ila 650 bin Ahıska Türkü vatanlarından uzakta yaşıyor. Ahıskalı Türklerin en çok yaşadıkları ülkelerin başında Türkiye, Kazakistan, Azerbaycan, Rusya, Özbekistan, Kırgızistan, Ukrayna ve ABD geliyor.

Sovyetler Birliğinin dağılmasıyla gündeme gelen Ahıska Türklerinin topraklarına dönme konusu ise yıllara rağmen bir çözüme ulaşmadı. Gürcistan yönetiminin ilk zamanlardaki isteksiz tutumu, Avrupa Konseyine üye olma sürecinde yerine getirmesi şartlar arasında "Yerlerinden edilmiş Ahıska halkının durumu" konusunun "öncelikler" arasına girmesiyle değişti.

2007'de dönemin Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili tarafından imzalanan ve Ahıska Türklerinin anavatanlarına geri dönüşünü kapsayan kanunun yürürlüğe girmesi, sürece dair olumlu bir adım olarak değerlendirilse de bugüne kadar hala somut adımlar atılmadı.

Gürcistan, sürgün edilenlerin topraklarına dönmesiyle Ahıska'nın da içinde bulunduğu Cavaheti bölgesinin çoğunluğunu oluşturan Ermenilerle, Abhazya ve Güney Osetya'da olduğu gibi bir etnik sorun yaşamak istemese de Ahıska'nın gerçek sahipleri anavatanlarına dönecekleri günü bekliyor.

 

ensonhaber

Rus Turistlerin tercihi hala Türkiye
Erkan Petekkaya'dan alkole veryansın
Beşiktaşlı futbolcu Demet Özdemir'i bunalttı
Merve Sevi eşinden boşandı
Neslihan Atagül Formülünü açıkladı
Aleyna Tilki'den garip açıklama
Serenay'ı ex aşkı takibe aldı

En Çok Okunanalar

Gündem

Diyarbakır Hdp'ye şok başvuru

Gündem

ABD, Kaşıkçı Cinayeti Cezasız Kalmamalı

Gündem

Ak Parti MHP ittifakı Kandilin korkusu oldu

Gündem

Milli Şair'e Bursalı vefası

Gündem

IMF Başkan Yardımcısı uyardı

Gündem

Ülkü Ocakları İstanbul'da Doğu Türkistan'a destek açıklaması yaptı

Gündem

İnternetten Alışverişe Yeni Dönem

Gündem

AK Partililere Özel Tarihi Evler

Gündem

KYK Yurdunda Fare İsyanı

Gündem

İstanbul'a Kar Mı Geliyor

Gündem

Savcılık Temyiz Başvurusunu Geri Çekti

Gündem

Canlı Yayında Şok Eden Olay

Gündem


Olcay Kılavuz Ülkü Ocakları Genel Başkanlığından alındı

Gündem

Yerel seçimler öncesinde MHP'de çok sıcak gelişmeler yaşanıyor. Yaklaşık 6 yıldır Ülkü Ocakları Genel Başkanı olarak görev yapan Olcay Kılavuz, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli tarafından görevden alındı.

Merkel, imam yetiştirmek istiyor

Dünya

Almanya Başbakanı Angela Merkel, ülkede imamlık için meslek eğitimi verilmesine ihtiyaç duyulduğunu söyledi.

Şehit Müdür Altuğ Verdi'ye Veda

Gündem

Rize'de makamında uğradığı silahlı saldırı sonucu, şehit olan İl Emniyet Müdürü Altuğ Verdi için bugün saat 09.00'da Rize Valiliği önünde tören düzenlendi.

Erdoğan Fransa'daki olayları görmeyenlere yüklendi

Gündem

Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan, partisinin genel merkezinde Dünya İnsan Hakları Günü kapsamında düzenlenen "İnsanlığın Medeniyeti" programında konuştu.

Sarı Yelekli bir kadını polis yerde sürükledi

Gündem

Başkent Paris'te başlayan olaylar, Lyon'da da etkisini gösterdi; caddeler savaş alanına döndü.

Üsküdar Millet Bahçesi açılıyor

Gündem

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan bugün Üsküdar Belediyesi'nin hayata geçirdiği projelerin açılış törenine katılacak.

Bahçeli; Zillet İttifakını yeneceğiz

Gündem

MHP lideri Devlet Bahçeli, her seçim döneminde olduğu gibi 31 Mart için de formülünü verdi. Sabah Gazetesi'nden Şebnem Bursalı'ya konuşan Bahçeli hem yerel seçimleri hem Erdoğan'ın son G20 Zirvesi'ndeki performansını değerlendirdi.

Abd vatandaşlarına Fransa uyarısı

Gündem

Fransa'da 17 Kasım tarihinde başlayan sokak eylemlerinin cumnartesi günü yeniden alevleneceği tahmin ediliyor. Özellikle öğrenciler ve Sarı Yelekliler'in ortak eylem çağrısı Fransız hükümetini tedirgin ediyor.

Mamhut Atilla Kaya mecliste, Hdp'lilere ayar verdi

Gündem

AK Parti milletveki Mahmut Atilla Kaya, terör örgütü PKK ya ve onu savunan HDP'ye ayar verdi.

CHP'Lİ Engin Altay HDP'lilere sahip çıktı

Gündem

Dün eski HDP'li vekillerin 'PKK terör örgütü propagandası yapmak' suçundan aldıkları hapis cezası onandı. Bu karara Meclis'te önce HDP'lilerden tepki geldi.


Foto Galeri

Bodrum'un büyüleyici atmosferi

Dünyaya birde böyle bakın

Kahraman Öğretmenlerimiz

Bitlis'ten Kareler

İstanbul'da Muhteşem Azerbaycan Türkiye Gecesi

Marmaris'ten eşsiz fotograflar


Video Galeri

Gürsel Erol Sırrı Süreyya tartışması

TBMM'de 'Fatih Bucak' tartışması!

Türk televizyonları böyle kavga görmedi

İlginç fayans döşeme

Mazlum Kiper komik Dublaj

1967 Jaguarı yenilediler